Folyo Baskı Nedir?

Folyo baskı nedir, hangi malzemeye yapılır?

Folyo baskı, kendinden yapışkanlı PVC vinil üzerine geniş format dijital baskı yapılması ve bu malzemenin bir yüzeye uygulanmasıdır. Vinil, arkasında koruyucu bir taşıyıcı kâğıt ve yapıştırıcı katmanı bulunan ince bir plastik filmdir. Baskı katmanı solvent, eco-solvent, UV kürlenen ya da latex mürekkeplerle oluşturulur; mürekkep tipi baskının kokusunu, kuruma biçimini ve dış mekân direncini belirler.

Beyaz opak vinil en yaygın taşıyıcıdır; şeffaf vinil cam üzerinde arkadan görünen uygulamalar için, metalik ve renkli zeminli viniller ise özel efektler için kullanılır. Baskı bitince istenirse laminasyon çekilir, ardından ölçüsüne kesilir ve saha uygulamasına gönderilir. Folyo baskının en büyük avantajı hemen her renk geçişini, fotoğrafı ve detaylı grafiği tek katmanda taşıyabilmesidir.

Tabela yüzeyi, araç, vitrin, duvar, sütun, zemin ve fuar standı gibi çok farklı zeminlere aynı temel ürünle çözüm üretilir.

Folyo baskı ile folyo kesim arasındaki fark nedir?

İki yöntem aynı malzeme ailesini kullanır ama farklı mantıkla çalışır. Folyo kesimde renk, folyonun kendisinden gelir: fabrikada boyanmış düz renk vinil bilgisayar kontrollü bir bıçakla kontur boyunca kesilir, fazlalıklar ayıklanır ve harf ya da şekil transfer bandıyla yüzeye taşınır. Her renk ayrı bir folyo tabakasıdır; iki renkli bir logo iki ayrı kesimden oluşur.

Folyo baskıda ise zemin beyaz vinildir, renkler baskıyla üstüne konur; gradyan, gölge, fotoğraf ve sınırsız renk aynı parçada yer alır. Kesim folyonun rengi baskı mürekkebinden daha uzun süre solmadan kalır, çünkü pigment malzemenin içindedir. Baskılı folyo ise laminasyona ihtiyaç duyar. Kesim folyonun kenarları keskin ve temizdir; baskılı folyoda ise yüzeyin tamamı kaplanır ya da kontur kesimle şekil verilir.

Üretim açısından kesim sade işlerde hızlıdır; çok renkli ve karmaşık görsellerde baskı hem daha hızlı hem daha tutarlıdır.

Hangi işte baskı, hangi işte kesim seçilir?

Karar görselin niteliğine göre verilir. Tek veya iki renkli logolar, vitrin yazıları, çalışma saatleri, araç kapısındaki telefon ve unvan bilgileri kesim folyoyla daha keskin, daha uzun ömürlü ve daha ekonomik çözülür. Fotoğraf, çok renkli illüstrasyon, renk geçişli arka plan ve büyük yüzey kaplamaları için baskı tek seçenektir. Birçok projede iki yöntem birlikte kullanılır: zemindeki görsel baskıyla, üzerine gelen kurumsal logo ve slogan kesim folyoyla uygulanır.

Böylece zemin fotoğraf kalitesinde olurken logonun rengi spot renk sadakatiyle korunur. Kurumsal renk hassasiyeti yüksek markalarda kesim folyo tercih edilmesinin nedeni de budur; baskı renk uzayında tam karşılığı bulunmayan bazı tonlar fabrika renkli folyoda hazır bulunur. Kesim folyonun sınırı incelik ve karmaşıklıktır: çok ince serifli harfler ve küçük detaylar bıçakta parçalanır, ayıklamada kopar.

Bu noktada baskıya geçilir ve gerekirse kontur kesimle şekil verilir.

Monomerik, polimerik ve cast folyo nasıl ayrılır?

Vinil üretim biçimine göre üç sınıfa ayrılır ve bu sınıflar folyonun davranışını belirler. Monomerik folyo kalender yöntemiyle üretilen en ekonomik sınıftır; yüzeyde gerilim hafızası kalır, zamanla büzülür ve kenarlarda yapıştırıcı çizgisi görünür hale gelir. Düz yüzeyler ve kısa süreli işler için uygundur. Polimerik folyo yine kalenderlenmiştir ama daha kararlı bir kimyasal yapıya sahiptir; büzülmesi çok azdır, düz ve hafif kavisli yüzeylerde uzun süre biçimini korur.

Cast folyo sıvı halden dökülerek üretilir; gerilim hafızası neredeyse yoktur, ısıyla girintilere, perçin başlarına ve derin kavislere uyar ve geri çekilmez. Bu yüzden araç ve karmaşık üç boyutlu yüzeyler için cast, düz cephe ve tabela yüzeyleri için polimerik, geçici kampanya ve iç mekân için monomerik seçilir. Yanlış sınıf seçimi, uygulama iyi olsa da kenarlarda kalkma, girintilerde geri çekilme ve renk çatlağı olarak kendini gösterir.

Laminasyon zorunlu mu?

Baskı mürekkebi vinil yüzeyinde ince bir katmandır ve tek başına çizilmeye, güneşin ultraviyole ışığına ve temizlik kimyasallarına karşı savunmasızdır. Laminasyon, baskının üzerine çekilen şeffaf koruyucu filmdir; parlak, mat veya yarı mat seçilebilir. Dış mekânda, araçta, zeminde ve sık temas edilen yüzeylerde laminasyon atlanmaz.

İç mekânda, kısa süreli kampanyalarda ve dokunulmayan yüzeylerde tasarruf amacıyla laminasyonsuz gidilebilir. Mat laminasyon yansımayı azaltır ve ışıklı ortamlarda okunurluğu artırır; parlak laminasyon renk doygunluğunu yükseltir ancak spot ışık altında parlama yapar. Laminasyon filminin folyoyla aynı sınıftan olması gerekir; polimerik baskı folyosuna monomerik laminasyon çekilirse iki katman farklı hızda büzülür ve yüzeyde kabarma başlar.

Zemin uygulamalarında ise kaymaz yüzeyli özel laminasyonlar kullanılır. Baskının tam kuruması beklenmeden lamine edilen folyoda mürekkep çözücüleri sıkışır ve haftalar sonra kabarcık çıkarır.

Uygulama yüzeyi nasıl hazırlanır ve neye uygulanmaz?

Folyonun kalıcılığını yapıştırıcıdan çok yüzey belirler. Uygulanacak zemin toz, yağ, silikon kalıntısı ve nemden arındırılır; alkol bazlı temizleyiciyle silinip kurutulur. Yeni boyanmış yüzeylerin boyası tamamen kürlenmeden folyo uygulanmaz, çünkü boyadan çıkan çözücüler folyoyu altından iter. Sıcaklık kritik bir değişkendir: çok soğuk yüzeyde yapıştırıcı tutmaz, çok sıcak yüzeyde folyo gerilir ve hava kabarcığı kalır; uygulama ılık ve gölgeli koşullarda yapılır.

Düz yüzeylerde ıslak ya da kuru yöntem seçilebilir; ıslak yöntem konumlamayı kolaylaştırır ama kuruma süresi ister ve cast folyo ile araçlarda kullanılmaz. Ham beton, sıva, tuğla ve tekstürlü duvarlar standart vinil için uygun değildir; bu yüzeyler için duvar folyosu olarak üretilen özel ürünler vardır. Yağlı plastikler ve bazı toz boyalı yüzeyler yapıştırıcıyı tutmayabilir; küçük bir deneme parçası ile test yapılır.