Bahçeşehir Tabelacı

Bahçeşehir'de ticaret, baştan planlanmış bir yerleşimin belirli noktalarında toplanıyor: site çarşıları, blokların zemin katındaki dükkân dizileri, bulvar boyundaki ticari yapılar ve alışveriş merkezleri. Bu noktaların çoğunda cephe tek bir işletmenin değil, bir yönetimin sorumluluğunda. Yönetmelik de bu rolü tanıyor: İBB yönetmeliği aynı katta birden çok işyeri varsa tabelaların yatayda uyumlu olmasını ve son uygulayıcının önceki uygun uygulamaya uymasını istiyor; birinci kat parapetine tabela için kat maliki ve bina yönetiminin muvafakatini arıyor. Uygulamada bunun anlamı, tasarımdan önce yönetimden yazılı bir cephe düzeni istemektir: harf yüksekliği, zemin rengi, ışık rengi ve bazen yazı karakteri baştan belirlenmiş olabilir. Bahçeşehir'deki site yönetimlerinin yayımlanmış ortak bir tabela kuralı bulamadık; bu yüzden her işte kuralı o yönetimden ayrıca istiyoruz. Kural elimize geldiğinde tasarımı onun içinde kuruyor, onaya hem yönetime hem belediyeye sunulacak çizimi hazırlıyoruz.

Alışveriş merkezindeki mağaza tabelasını belediye yönetmeliğinden önce AVM'nin kendi teknik şartnamesi belirler: tabela alanının ölçüsü, kasa derinliği, ışık rengi ve parlaklığı, kullanılabilecek malzeme ve bazen elektrik bağlantısının yeri. İBB yönetmeliği AVM içindeki ortak tanıtım alanına hangi firmaların konacağına AVM yönetiminin karar vereceğini, bu alanın dijital ekran olarak da kurulabileceğini yazıyor. Bu yüzden AVM işlerinde ilk adımımız şartnameyi istemek; tasarımı onun içinde kuruyor ve AVM'nin onayına sunuyoruz. Montaj, AVM'nin izin verdiği saatlerde yapılır; bu çoğu zaman mağazalar kapandıktan sonradır ve teklifte ayrıca yazılır. Mağaza içindeki duvar logosu ve vitrin folyosu da çoğu şartnamede ayrıca tanımlandığı için cephe tabelasıyla aynı dosyada planlanır. Meydan Bahçeşehir AVM kendini açık konsept olarak tanıtıyor; açık konseptte mağaza cephesi dış hava koşullarına da açık olduğundan malzemeyi buna göre seçiyoruz.

Bahçeşehir'in bulvarları geniş ve hızlıdır; bu yollara bakan bir cephede tabela araçtan okunur. İBB'nin ana arter listesinde Bahçeşehir 2. Kısım'dan Mustafa Kemal Atatürk Bulvarı, Medeniyet Caddesi, Mercedes Bulvarı, Hoşdere Esenyurt Yolu ve Hadımköy-Bahçeşehir Yolu; 1. Kısım'dan O-3 Kuzey Yanyol, Esenkent Bahçeşehir Yolu ve Deliklikaya Yolu yer alıyor. Bu yollara cepheli işyerlerinde tabela izni Başakşehir Belediyesi'nden değil İBB Kentsel Tasarım Müdürlüğü'nden alınır ve ilan reklam vergisi İBB'ye beyan edilir. Okunurluk tarafında harf ölçüsünü, yazının ilk görüleceği noktaya olan uzaklıktan hesaplıyoruz; rahat okuma için her 1 cm harf yaklaşık 1,2 m mesafeye karşılık gelir. Zemin kattaki tabela İBB yönetmeliğine göre en çok 1 m yüksekliğinde olduğu için bulvar cephesinde ölçüyü büyütmek yerine yazıyı sadeleştirir, kontrastı yükseltiriz.

Bahçeşehir'deki dükkânların önemli bir kısmı konut bloklarının zemin katında; ışıklı tabela üst kattaki pencereyle aynı hizaya gelir. İBB yönetmeliği ışıklı uygulamada ışık şiddetinin çevreyi rahatsız etmeyecek düzeyde olmasını istiyor ve site yönetimleri bu konuda ayrıca hassas olabiliyor. Bu yüzden konutlu bloklarda önden parlayan geniş yüzey yerine arkadan ışıklı harf, opal pleksiyle yumuşatılmış ön yüz ya da kısılabilen güç kaynağı öneriyoruz. Akşam belli bir saatten sonra ışığı kısan bir zaman saati de teklifte ayrı bir kalem olarak yazılabilir. Parlaklığı montajdan sonra, gece, karşı kaldırımdan ve üst kat hizasından bakarak ayarlıyoruz. Gündüz okunurluğu ise ışıktan değil, zemin ile harf arasındaki renk farkından gelir; planlı yerleşimin açık renkli cephelerinde koyu zeminli bir pano bu farkı kendiliğinden kurar.